آیا ترس سرمایه‌گذاران بازار را به کما می‌برد؟

به گزارش صدای بورس،مدیرعامل کارگزاری بانک صنعت و معدن گفت: بازارهای مالی در کشورهای در حال توسعه مانند ایران به‌شدت تحت تأثیر عوامل سیاسی و ژئوپلیتیک قرار دارند. به همین دلیل، واکنش بورس ایران به ریسک‌هایی نظیر تحریم‌ها، تنش‌های دیپلماتیک، احتمال فعال شدن مکانیزم ماشه یا مذاکرات بین‌المللی را باید طبیعی دانست.

رامین ملماسی با اشاره به دلایل طبیعی بودن این واکنش‌ها، آن‌ها را در ۳ محور اصلی خلاصه کرد و توضیح داد: نخست، حساسیت بالای بورس تهران به اخبار سیاسی است. به گفته او، عمق کم بازار و وابستگی به عوامل خارجی باعث می‌شود شاخص‌ها به‌سرعت تغییر کنند. نمونه آن، دیدار وزیر خارجه ایران با رئیس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در سپتامبر ۲۰۲۵ بود که نگرانی‌ها از مکانیزم ماشه را کاهش داد و چند روزی بورس را سبزپوش کرد؛ ولی در مقابل، انتشار خبرهایی از احتمال تحریم‌های تازه یا تنش‌های منطقه‌ای خروج سرمایه و ریزش شاخص را رقم زد.

مدیرعامل کارگزاری صنعت و معدن در مورد دلیل دوم گفت: ریسک‌های سیاسی در دسته ریسک‌های سیستماتیک قرار می‌گیرند؛ ریسک‌هایی که خارج از کنترل شرکت‌ها یا سازمان بورس بوده و کل بازار را در بر می‌گیرند. او مثال می‌زند که تهدید جنگ یا تحریم‌ها به‌طور مستقیم اعتماد سرمایه‌گذاران را کاهش داده و نقدینگی را از بازار خارج می‌کند.

ملماسی ضمن تشریح دلیل سوم، تاکید کرد: سومین دلیل، تجربه تاریخی بازار است. ملماسی یادآوری می‌کند که بورس تهران بارها در برابر رویدادهای سیاسی حساسیت شدید نشان داده و حتی «از ترس مرده است، نه از جنگ». او به دوره خروج آمریکا از برجام در زمان ریاست‌جمهوری ترامپ اشاره می‌کند که با وجود افزایش ارزش دلاری بازار، تنش‌های سیاسی همچنان نوسانات شدیدی رقم زد.

با این حال، مدیرعامل کارگزاری بانک صنعت و معدن معتقد است: برخی واکنش‌های بازار بیش از اندازه یا هیجانی‌اند. با وجود ارزندگی تاریخی سهام در شرایط فعلی، بی‌اعتمادی ناشی از ریزش سال ۱۳۹۹ و ریسک‌گریزی سرمایه‌گذاران اجازه نداده روند صعودی پایدار شکل بگیرد. در کنار این عوامل، نرخ بهره بالا، قیمت‌گذاری دستوری و ناترازی‌های اقتصادی داخلی نیز فشار مضاعفی بر بورس وارد می‌کنند و اثر ریسک‌های سیاسی را تشدید می‌سازند.

ملماسی در جمع‌بندی صحبت‌هایش گفت: واکنش بورس ایران به ریسک‌های سیاسی طبیعی است، زیرا این ریسک‌ها مستقیم اعتماد سرمایه‌گذاران و چشم‌انداز اقتصادی را تحت تأثیر قرار می‌دهند. با این‌حال، شدت این واکنش‌ها به دلیل ویژگی‌های خاص بازار ایران بیش از حد است.

او تأکید کرد: با کاهش ریسک‌های سیاسی از مسیر دیپلماسی، شفافیت در سیاست‌گذاری و انجام اصلاحات اقتصادی می‌توان زمینه بهبود پایدار بازار سرمایه را فراهم کرد.